Edukacja dla przyszłości,
Przyszłość dla edukacji

Wstęp

Edukacja to przyszłość. To nie jest żaden frazes czy utarty slogan – edukacja jest podstawą wszystkiego.

Zależy mi na stworzeniu niezależnego, odpowiedzialnego i długofalowego programu rozwoju systemu edukacji. Systemu zaplanowanego i realizowanego przy udziale wielu środowisk, wolnego od nacisków partyjnych. Zależy mi na budowaniu społecznego zaufania do szkoły jako instytucji rozwijającej potencjał młodego człowieka. Zdaję sobie sprawę, że prezydent nie ma decydującego wpływu na kształt tego systemu. Chcę jednak, aby Pałac Prezydencki stał się miejscem, w którym będą się wykuwać nowoczesne idee dla edukacji. W którym spotykać się będą ludzie, którzy edukację na co dzień współtworzą. Problem edukacji będzie dla mnie istotny w ramach rozmów prowadzonych z rządem w ramach Rady Gabinetowej. Oprócz tego będę występował z gotowymi propozycjami zmian w tym zakresie w ramach prezydenckiej inicjatywy ustawodawczej lub jako współtwórca inicjatyw obywatelskich.

Dziś system polskiej oświaty jest chory. Żeby go uleczyć, potrzeba zmian systemowych, prawnych i mentalnych. Szkoła musi odpowiadać na rzeczywiste potrzeby uczniów i środowiska lokalnego. Ta zmiana dokona się tylko wtedy, gdy powierzymy edukację prawdziwym ekspertom, gdy zaufamy ich wiedzy i doświadczeniu.

Nasza szkoła będzie wypuszczać w świat mądrych, kreatywnych, myślących krytycznie i szczęśliwych obywateli, gdy pozwolimy jej na zwiększenie autonomii i położymy nacisk na budowanie relacji w każdym z obszarów jej funkcjonowania. Fundamentalne jest – a potwierdzają to choćby badania PISA 2019 – że polski uczeń jest dziś nieszczęśliwy, czuje się osamotniony, a szkoła nie uczy go relacji, umiejętności nawiązywania znajomości oraz przyjaźni, nie buduje poczucia własnej wartości i związanej z nią otwartości. To musi się zmienić. Edukacja to relacja. Żeby móc prawidłowo funkcjonować człowiek potrzebuje innych ludzi. Jesper Juul, światowej sławy autorytet z dziedziny edukacji, podkreślał, że dzisiaj potrzebujemy ludzi kreatywnych, krytycznych i odpowiedzialnych za siebie, dlatego tak ważne jest nawiązanie pozytywnych relacji nauczyciela z uczniami. Są one podstawą efektywnej nauki, tajemnicą sukcesu w nauczaniu. Szkoła musi stać się miejscem budowania relacji opartych na wzajemnym zaufaniu, szacunku i empatii. 

I. FUNDAMENT – NAUCZYCIELKI I NAUCZYCIELE

Polscy nauczyciele są słabo wynagradzani, często wypaleni i zdemotywowani. Uwięzieni w kajdanach chorych przepisów, biurokracji, zasad, regulaminów, rankingów i lęku przed kontrolą.  Jeżeli chcemy, by edukacja wspięła się na wyższy poziom, zacznijmy od podstaw. Zacznijmy od skupienia się na tych, którzy są przewodnikami młodych. Nauczyciele powinni odgrywać kluczową rolę w kształtowaniu pokoleń tworzących rzeczywistość świata, na nowo budującego swoją tożsamość po dramacie pandemii. Trzeba zatem zwrócić szczególną uwagę na jakość kształcenia i sposób wynagradzania kadr pedagogicznych.

Nauczyciele muszą zarabiać godnie a państwo musi traktować ich serio. Trzeba zrobić porządek w finansowaniu oświaty. Dziś rząd przeznacza na to za mało środków, w rezultacie samorządy muszą się zadłużać, żeby wypłacić nauczycielom pieniądze, które i tak nie starczają na godne życie. Dlatego uważam, że nauczyciel przychodzący do pracy powinien otrzymywać na starcie wynagrodzenie odpowiadające średniej krajowej, czyli ok. 3 800 zł netto, gwarantowane przez rząd centralny. W dalszej kolejności wynagrodzenie to powinno rosnąć w miarę wzrostu umiejętności i wiedzy nauczyciela. Nauczyciele powinni zarabiać jak specjaliści, bo przecież specjalistami są! Wysokość ich uposażenia musi być adekwatna do posiadanych umiejętności, kwalifikacji, a także do jakości wykonywanej pracy. Musimy zacząć od podstaw budowanie prestiżu i etosu zawodu nauczyciela. Tylko z zadowolonymi z życia, mądrymi, empatycznymi, wierzącymi w zmianę i swoje kompetencje, dobrze wynagradzanymi nauczycielami możemy dokonać wielkiej ewolucji systemu oświaty.

II. KOMISJA EDUKACJI NARODOWEJ ZAMIAST KURATORIÓW

Trzeba zmienić zasady finansowania i realizacji zadań oświatowych w naszym państwie i wynegocjować z samorządami klarowne reguły współpracy. Oczywistym jest, że szkoła powinna być współtworzona w porozumieniu i przy udziale władz samorządowych. Środkiem do tego byłoby powołanie nowej centralnej instytucji, Komisji Edukacji Narodowej, z udziałem nie tylko ekspertów, ale i przedstawicieli interesariuszy edukacji. Byłaby to niezależna agencja, która zastąpi upolitycznione, zbędne kuratoria oświaty. Kuratoria nie tylko nie wzmacniają pozycji i nie dbają o rozwój szkoły, ale wręcz uniemożliwiają jej efektywne funkcjonowanie. Generują zbędną biurokrację, stawiają na kontrolę i często niekonstruktywną krytykę.

Komisja Edukacji Narodowej, z rotacyjnym przewodnictwem powierzanym samorządowcom, nauczycielom i uczniom, powinna decydować o standardzie jakości i dostępności edukacji. Pomogłoby to w zwróceniu szkoły wspólnotom lokalnym zarządzanym przez samorządowców. Dzięki temu zmiany ministerialne nie odbijałyby się tak mocno na samej szkole i nie obciążałyby nauczycieli. Nadzór nad pracą nauczycieli w szkołach byłby zminimalizowany, a sami zainteresowani nie czuliby się tak sfrustrowani i zdemotywowani ciągłym nadzorem, kontrolami, ewaluacjami zewnętrznymi, zbędną i niczego niewnoszącą do rozwoju ich uczniów dokumentacją czy badaniami efektywności nauczania. Zamiast ciągłej kontroli – więcej zaufania, swobody w działaniu i wiary w człowieka. Członkami Komisji byliby eksperci i praktycy, pasjonaci edukacji i rozwoju, wolni od partyjnych uwikłań wizjonerzy z branży oświaty. Ludzie mający pełne kompetencje, zasoby, duży dorobek zawodowy oraz pomysły na wykreowanie nowej szkolnej rzeczywistości. Tylko efektywna współpraca z różnymi podmiotami i partycypacja wielu środowisk, którym zależy na dobru i rozwoju edukacji, może prowadzić do dobrostanu i większego poczucia szczęścia naszego społeczeństwa.

Partnerska współpraca z przedsiębiorcami i samorządowcami jest kluczem do sukcesu, budowania mostów i pięknych relacji, które mogą wnieść nową jakość i tak niezbędny koloryt w życie młodego człowieka. Szerokich konsultacji z wieloma środowiskami wymaga także pojawiający się postulat stworzenia samorządów nauczycielskich, a ostatecznie także zniesienia instytucji Ministerstwa Edukacji Narodowej, którego część zadań zostałaby usunięta, a część – tych naprawdę ważnych i potrzebnych – przejęłaby Komisja Edukacji Narodowej.

III. NOWA SZKOŁA – ZMIANA ISTOTY ZAMIAST REFORMY STRUKTURY

Szkoła powinna być czymś dużo więcej niż tylko miejscem przekazywania wiedzy. Dlatego „nauczanie” musi zostać zastąpione przez aktywne „uczenie się”,  wspólne doświadczania i eksperymentowanie. Niezbędne jest odejście od memoryzacji, nobilitacji suchych faktów i cyfr. Potrzebne jest skupienie się na samym fascynującym procesie poznawania świata oraz uczenie się, jak analizować fakty, wykrywać fake newsy, myśleć krytycznie i mieć otwarty umysł. Niezbędna jest zmiana roli nauczyciela. Nieomylnego mędrca ze słynnym “szkiełkiem i okiem” powinien zastąpić tutor, lider, opiekun i kreator procesu dydaktycznego. Nabywanie wiedzy praktycznej i kompetencji kluczowych w realizowaniu dobrego i szczęśliwego życia, odchudzenie i większa elastyczność podstawy programowej oraz dopasowanie do wyzwań rynku pracy to aspekty, które musimy uwzględnić, aby uleczyć nasz chory system. 

Wyzwania dla szkoły przyszłości to zatem rozwój tzw. kompetencji miękkich, czyli społecznych i emocjonalnych. Wyposażmy ucznia w umiejętności odnalezienia się w złożonej i dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości, adaptacji do wyzwań stawianych przez świat dzisiejszy i świat jutra, przygotujmy do kroczenia ku dojrzałości emocjonalnej, stwarzając mu bezpieczną przystań relacji z opiekunami. Tylko odejście od ciągłego oceniania i etykietowania na rzecz promowania takich wartości jak ekspresja własnej osobowości, szacunek dla siebie i innych oraz radykalna empatia nie tylko w stosunku do drugiego człowieka, ale w ogóle do każdego żywego stworzenia, jest ścieżką, jaką powinna podążać edukacja. Im większa sprawczość młodych ludzi, tym skuteczniej rozwijają się u nich pożądane umiejętności i postawy, dotyczące krytycznego myślenia, samodzielności i odpowiedzialności.

Wiele mówi się o indywidualizacji nauczania. Jest ona niezbędna, to nie podlega żadnej dyskusji. Jednak indywidualizujmy je według predyspozycji i możliwości uczniów, nie zaś pod kątem egzaminów zewnętrznych i oceniania. I tu pojawia się kolejny obszar do naprawy. Jak mówić o indywidualizacji i rozwoju ucznia, gdy w instytucji, jaką jest szkoła, brakuje kompetentnych fachowców, jakimi są pedagodzy i psycholodzy, a w szerszym, pozaszkolnym kontekście – także psychiatrów, zwłaszcza dziecięcych? Pamiętajmy również o ogromnej roli poradni psychologiczno pedagogicznych, które mogą jeszcze efektywniej współpracować ze szkołami i innymi instytucjami edukacyjnymi. Wierzę, że poradnie mogą skuteczniej pomagać dzieciom i młodzieży, realizować zadania profilaktyczne i wspierające wychowawczą i edukacyjną funkcję szkoły. Mniej biurokracji i zbędnej dokumentacji na pewno jest tu warunkiem sine qua non. Musimy pamiętać również o finansowym zabezpieczeniu większej liczby ekspertów oraz ich zdecydowanie lepszej dostępności. To oni w znacznej mierze mogą przyczynić się do wzrostu motywacji pozytywnej, wskazania mocnych stron ucznia, zbudowania jego pewności siebie, wsparcia go w trudnych chwilach i pomocy w przejściu przez wszelkie problemy, jakie mogą stać się udziałem młodego człowieka. Nie możemy jednak zapomnieć o innej alternatywie nauczania jaką jest nauczanie domowe, na które decyduje się coraz więcej rodziców w Polsce. Naszym obowiązkiem jest wsparcie również tej formy edukacji i przeznaczenie na nią większych środków finansowych. Ważne jest zniesienie rejonizacji, która jest krzywdząca dla dzieci emigrantów,  chcących zachować kontakt z polską szkołą i korzystających w tym celu z polskich platform online. W końcu Thomas Edison, Blais Pascal, Benjamin Franklin i Abraham Lincoln zdobywali wiedzę i wiele nowych umiejętności właśnie w swoich domach, pod bacznym okiem swoich rodziców, edukatorów i mentorów w jednej osobie.

IV. EDUKACJA, KULTURA, SZTUKA I KREATYWNOŚĆ

Powinniśmy wykorzystać ogromny potencjał, jaki niesie ze sobą kultura. W kulturze widzę ważne źródło społecznej energii, empatii i rozumienia procesów zmieniających świat. Widzę również potencjał pozwalający na zmierzenie się z tym, co nieznane, inne, trudne do zrozumienia i zaakceptowania. Dzięki kulturze i edukacji stajemy się w pełniejszy sposób ludźmi gotowymi na podjęcie różnych wyzwań: szersze rozumienie świata, bardziej świadome kształtowanie otoczenia, refleksję na temat własnych postaw i otwartość na drugiego człowieka. Młodzi ludzie powinni uczestniczyć w warsztatach w teatrach, muzeach, kinach. Czerpać najlepsze wzorce i inspiracje z różnych kultur i tradycji. Brać udział lub współorganizować wydarzenia i akcje poświęcone kulturze i edukacji. Spotykać się z twórcami kultury. Analizować i interpretować fakty, które nieustannie rozgrywają się w świecie kultury bez zatrzymywania się na cechach minionych epok, ze zrozumieniem wszelkich najnowszych jej form i przejawów.

Dlatego nie wyobrażam sobie kształtowania postawy prawdziwie otwartej, hołdującej akceptacji drugiego człowieka i uwzględniającej dynamikę zmian współczesnego świata bez zwiększenia nacisku i przeznaczenia większych dotacji na edukację artystyczną. Jej egalitarnym celem nie byłoby zdobycie określonych umiejętności praktycznych i poszerzanie wiedzy, a już w żadnym wypadku ocenianie za zdolności lub ich brak. Rozwijana byłaby przede wszystkim kreatywność i umiejętność krytycznej oceny oraz analizy zjawisk z obszaru każdej formy sztuki, zarówno z poziomu kultury wysokiej jak i masowej, a przede wszystko życia codziennego. Pobudzenie aktywności twórczej wśród dzieci jest niezbędne. Im wcześniej zidentyfikujemy zdolności dziecka, umożliwiając mu ekspresję jego uczuć i treści tworzących bogactwo jego wewnętrznego świata, tym większą damy mu szansę na wieloletni rozwój jego pasji i kształtowanie otwartości na nowe doznania i odczucia. Czas na wprowadzenie do szkół większej ilości zajęć artystycznych, które uwrażliwiają na piękno, na drugiego człowieka, kształtują nasze poczucie estetyki oraz aktywizują myślenie kreatywne. Byłoby to również nierozerwalnie związane z wprowadzeniem do szkół zajęć z arteterapii, której celem jest wydobycie z człowieka często skrywanych przez niego emocji za pomocą sztuk plastycznych, literatury, tańca, muzyki, a dzięki temu pozbycie się przez niego zbędnego napięcia emocjonalnego. Często łatwiej przelać swoje emocje w twórczość i wyrazić je poprzez sztukę. Uważam, że w naszej rzeczywistości, w której zmagamy się z przebodźcowaniem młodych, rosnącą ilością ich zaburzeń lękowo-depresyjnych, osłabioną konstrukcją psychiczną i lękiem o przyszłość, zajęcia z arteterapii mogłyby okazać się dla wielu idealnym rozwiązaniem. Poprzez systematyczne zmniejszanie dzięki nim napięcia realizowałoby się modne wśród psychoterapeutów metaforyczne stwierdzenie: „albo ekspresja, albo depresja”. 

Ekspresja siebie to także ekspresja swoich talentów i predyspozycji, których odkrycia młody człowiek nie jest w stanie w pełni dokonać w realiach obecnego systemu. Dlatego trzeba bardzo mocno podążać w kierunku ich afirmacji. Tego, co w danym człowieku jest dobre mądre, unikalne i piękne, Należy robić wszystko, aby wszelki talent – czy to naukowy, czy artystyczny, czy sportowy czy każdy inny – mógł się rozwijać w realiach skutecznego doradztwa kariery bez ryzyka tłamszenia z powodu konieczności dopasowania do abstrakcyjnych, niemających żadnych podstaw wymagań skostniałego systemu. 

V. PASJE, PLANY I WYMARZONE ZAWODY

Młodzież powinna mieć możliwość realizacji swoich planów zawodowych i pasji, kształcić się w wymarzonych zawodach i optymistycznie patrzeć w przyszłość. Zdiagnozowaliśmy już problemy szkolnictwa zawodowego. Wiemy, że najwyższa pora zatrzymać “nadprodukcję” absolwentów uniwersytetów i że w ostatnim czasie było już sporo prób uzdrowienia kształcenia branżowego. Wiemy także, że poziomie doradztwa edukacyjno–zawodowego, współpraca pomiędzy szkołami zawodowymi a lokalnymi przedsiębiorcami pozostawiają wiele do życzenia. Największa nasza bolączka to niedostosowanie kształcenia zawodowego do potrzeb rynku pracy. Kraje, w których funkcjonuje tzw. kształcenie dualne, odnotowują niski poziom bezrobocia wśród młodzieży. Niezbędna jest więc prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i lokalnym rynku pracy, następnie wdrażanie szytych na miarę rozwiązań. Brakuje nam ludzi z konkretnymi zawodami, specjalistów w swoich dziedzinach. Dlatego kluczowym jest kształcenie, którego celem jest zdobycie przez ucznia tak cennych umiejętności praktycznych, potrzebnych w życiu zawodowym. Skupmy się więc na kompetencjach, nie tylko treściach i faktach. W końcu “mniej znaczy więcej”. Pozbawmy młodzież tego balastu wiedzy szczegółowej. Zastanówmy się wspólnie nad sensownością i efektywnością funkcjonowania szkół branżowych I i II stopnia, skupmy się na dopasowaniu podstawy programowej do wymogów rynku i perspektyw na przyszłość. Weźmy pod uwagę to, co dla wielu jest jasne od lat, ale w pełni objawiło się w czasach zarazy: postęp technologiczny, nieuniknioną cyfryzację, wkraczający coraz szybszym krokiem do naszego życia, świat robotyki i programowania. 

Pamiętajmy również o ludziach już aktywnych zawodowo, którzy będą musieli lub chcieli się przekwalifikować i  przygotować do pracy w zawodzie, który będzie wykorzystywać ich dotychczasowe kompetencje i zasoby. Przekwalifikowanie się i poszukiwanie nowej ścieżki zawodowej wymaga determinacji, motywacji, czasu i odpowiednich umiejętności. Trzeba poznać specyfikę nowej profesji i wkroczyć na kolejną ścieżkę rozwoju. Dobrym rozwiązaniem byłoby zatem wprowadzenie odpowiednich zajęć  na etapie szkoły ponadpodstawowej, które pozwoliłoby nabyć uczniom umiejętności radzenia sobie ze zmianą, sytuacjami kryzysowymi i odnajdywaniem się na szybko zmieniającym się rynku pracy. Po takim cyklu zajęć uczniowie posiadaliby kompetencje przyszłości, dzięki którym ewentualna zmiana profesji w przyszłości nie byłaby dla nich koszmarem, a kolejnym etapem rozwoju osobistego i naturalną zmianą w ich życiu. 

Dopasujmy więc edukację do stale zmieniających się wymagań gospodarczych i społecznych. Pochylmy się nad współpracą z pracodawcą, wyposażeniem warsztatów i pracowni, efektywniejszym i bardziej dopasowanym do realiów doskonaleniem nauczycieli kształcenia zawodowego, realizacją doradztwa zawodowego z prawdziwego zdarzenia i promocją kształcenia zawodowego.

VI. FUNDAMENTY EDUKACJI

Edukacja nie może zastępować życia, ale musi być głównym narzędziem do jak najlepszego go przeżywania. Nie wyobrażam sobie nowoczesnej szkoły na miarę XXI wieku, w której nie położono by odpowiedniego nacisku na lekcje życia w warunkach demokracji (zabierania głosu w sprawie, zadawania pytań, argumentacji, dyskusji, debaty, polemiki, retoryki), a także edukację ekologiczną, w tym szczególnie klimatyczną, hydrologiczną i sozologiczną. Nie ma rzeczy ważniejszej niż biologiczne przetrwanie społeczeństwa. A to jest możliwe tylko i wyłącznie dzięki realizowaniu celów zrównoważonego rozwoju i uświadamianiu najmłodszych, pogłębianiu świadomości w zakresie stanu Ziemi, aktywizacji i zaangażowaniu nas wszystkich. Tutaj należy już w tej chwili podać szczególne konkrety. Podstawa programowa wielu przedmiotów w naszych szkołach powinna akcentować takie tematy jak: globalne ocieplenie, kryzys klimatyczny, potrzeba recyklingu, troska o zasoby naturalne, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, aktywizm i lęk ekologiczny.

Młode pokolenie musi być świadome, że niezbędna jest transformacja energetyczna, wydajny system magazynowania energii i wprowadzenie kompleksowego programu gospodarowania wodą poprzez jej magazynowanie i oszczędzanie. W tym celu szkoły powinny zapraszać ekspertów, którzy przedstawialiby dobre praktyki i skuteczne, innowacyjne rozwiązania służące wspólnej walce o przetrwanie naszej planety Ziemi. Potrzebujemy impulsu do działania na rzecz pozytywnych zmian. Eksperci powinni skupić się na kampaniach proekologicznych i stworzeniu materiałów edukacyjnych, które uświadomią młodym, że ich los jest w ich rękach, że mają moc, siłę i możliwości, żeby zmieniać świat. Ekologia to sprawa bez precedensu. Szerzenie wiedzy o zagrożeniach związanych ze zmianami klimatycznymi, wspólne generowanie pomysłów, inicjowanie akcji i eventów proekologicznych, to wszystko może pomóc nam uchronić świat przed katastrofą ekologiczną. Te trzy słowa powinny być dla nas kluczowe: reduce, reuse, recycle. W celu wypracowania i wdrażania nowych rozwiązań, szkoły i wszystkie inne instytucje oświatowe, powinny efektywniej współpracować z wieloma podmiotami zewnętrznymi, takimi jak instytuty badawcze i naukowe, uczelnie wyższe i organizacje pozarządowe. W celu wypracowania rozwiązań służących dobrostanowi naszego społeczeństwa i zachowania równowagi biologicznej. Większe zaangażowanie młodych w kampanię na rzecz klimatu i środowiska, wspólne działanie, kampanie proekologiczne to sprawy, które są priorytetowe i służą wspólnemu dobru. Dobru naszego społeczeństwa. Dobru Polski. Dobru świata.

Brak znajomości samego siebie, rozumienia procesów zachodzących we własnej psychice, mechanizmów działania emocji, sposobów konstruktywnego radzenia sobie z nimi, lęk i wstyd związany ze społeczną presją dotyczącą seksualności przy braku rzetelnej wiedzy z tego zakresu, powoduje wzrastanie traum młodego człowieka. Nie możemy zatem mówić o nowoczesnej szkole z szerokimi horyzontami, gdy nie ma w niej miejsca dla zdobyczy nauki w zakresie wielowymiarowego funkcjowania człowieka, obecnie szczególnie w edukacji psychologicznej, seksualnej i antydyskryminacyjnej, która odnosi się do rzeczywistej sytuacji, w jakiej żyją młodzi ludzie. Rozwijanie i upowszechnianie edukacji antydyskryminacyjnej to kolejny ważny punkt mojej wizji edukacji przyszłości. Edukacja ta musi nieść za sobą świadome działanie podnoszące wiedzę i umiejętności pokojowej, twórczej i pełnej szacunku koegzystencji między ludźmi oraz wszystkimi stworzeniami żywymi. Musi wpływać na postawy, które mają na celu przeciwdziałanie dyskryminacji i przemocy motywowanej uprzedzeniami oraz wspierać równość, solidarność, umiłowanie różnorodności i szacunek. Szkoła nie może dawać przyzwolenia na krzywdę drugiego człowieka, brak akceptacji i inności. Szkoła musi być dla młodego człowieka przystanią, w której chce się zakotwiczyć, i absolutną ostoją bezpieczeństwa. 

Wszystko to opiera się o wielodyscyplinarność i nauczanie blokowe oraz kompetencyjne. Szkoła musi przede wszystkim dawać człowiekowi matrycę do poznawczego oraz emocjonalnego ujęcia świata. Edukacja musi być oparta o filozofię, etykę i logikę, kulturoznawstwo, psychologię, socjologię i ekonomię, które nie tylko stają się trampoliną do jak najlepszego rozumienia świata i zachodzących w nim zjawisk, ale także pomagają w zrozumieniu samego siebie, rozwoju empatii, akceptacji dla drugiego człowieka, rozwoju umiejętności miękkich i uwewnętrznienia uniwersalnych wartości, będących dziedzictwem ludzkości, a w szczególności cywilizacji zachodniej. 

Ważnym aspektem jest edukacja religijna, która powinna mieć więcej aspektów religioznawstwa. Uważam, że państwo powinno szanować wybory rodziców i społeczności lokalnych w zakresie prowadzenia, lub nie prowadzenia katechezy w szkołach. Konieczne jest przy tym stosowanie zasady równości i braku dyskryminacji różnych wyznań oraz osób bezwyznaniowych. 

Szkoła musi rozwijać postawy społeczno – obywatelskie, nakierowane na współpracę i otwartość na drugiego człowieka. Oczywistym jest, że rządzenie w państwie demokratycznym wymaga poznania przez obywateli mechanizmów współrządzenia i włączenie do nich. Dlatego powinni oni być dobrze przygotowani, zaangażowani w spotkania i konsultacje społeczne. Powinni interesować się również sprawami publicznymi i procesami decyzyjnymi. Szkoła, która jest szyta na miarę XXI wieku, musi więc kształtować postawy patriotyczne i obronne społeczeństwa. Musi pokazywać, jak ważne jest zaangażowanie każdego obywatela w sprawy państwa. Zaangażowanie, które będzie respektować różnice kulturowe oraz prawa człowieka. W tym celu należy wdrażać ważne treści i kształtować postawy obywatelskie na wszystkich poziomach kształcenia i nauczania, począwszy od przedszkola, kończąc na uczelni wyższej. Dotyczy to również zdolności i nawyków obronnych, znajomości praw i obowiązków wynikających  z aktów prawnych, wiedzy o funkcjonowaniu międzynarodowych struktur bezpieczeństwa, budowania świadomości i zachowań obywatelskich. W ramach budowania systemu obronnego państwa, należałoby stworzyć nową, atrakcyjną formułę szkoleń proobronnych, powiązanych z działaniami survivalowymi i rozwijać ją na każdym etapie edukacji młodego człowieka. Tylko w ten sposób wyedukujemy świadome swoich praw i obowiązków społeczeństwo, dla którego Ojczyzna to coś więcej niż pusty slogan. 

Szkoła nie może być bierna. Musi realizować “jedenaste przykazanie” sformułowane przez Mariana Turskiego. Nie może być obojętna. Powiem więcej, musi realizować przesłanie z mowy noblowskiej Wisławy Szymborskiej: nieobojętności na żadne istnienie, ma przesłanie Olgi Tokarczuk, która w swojej mowie noblowskiej podkreśliła jasno, że z naszym światem jest coś nie tak. I to, co jest światu potrzebne, a raczej kto jest mu potrzebny – to czuły narrator.

VII. EDUKACJA CZUŁYM NARRATOREM, WNIKLIWYM OBSERWATOREM I AKTYWNYM WSPÓŁKREATOREM

Tym czułym narratorem może i powinna być edukacja. A będzie nim tylko wtedy, gdy będzie zaangażowana. Oznacza to, że musi być radykalnie otwarta na potrzeby tych, którzy stają się jej częścią. Obecnie, zwłaszcza po dramatycznym doświadczeniu pandemii, musimy jeszcze intensywniej wyjść naprzeciw zmieniającej się rzeczywistości i oczekiwaniom uczniów. Musimy uwzględnić, że 65% dzieci urodzonych po 2007 roku będzie pracowało w zawodach, które jeszcze nie istnieją. Kluczowym wydaje się więc być nauczanie młodego człowieka kompetencji do uczenia się przez całe życie, a także przygotowanie do kształcenia zawodów przyszłości, szczególnie w obszarach cyfryzacji, robotyki, automatyzacji. Szkoła powinna udzielić jak najszybciej odpowiedzi na zapotrzebowanie na specjalistów i specjalistki z obszaru wysokich technologii i zaawansowanej informatyki. Nie wyobrażam sobie tego bez unowocześnienia i doposażenia zaplecza, zmniejszenia liczebności klas oraz likwidacji dwuzmianowości. Szkoła musi mieć warunki do tego, aby nie być biernym nadawcą, ale wnikliwym obserwatorem i aktywnym współkreatorem nowej cyfrowej przyszłości.

Pomyślmy w końcu o naprawie szwankującej współpracy w trójkącie nauczyciele-uczniowie-rodzice i zróbmy wszystko, aby zwiększyć integrację z osobami z niepełnosprawnościami i z seniorami. Tylko dzięki współpracy z rodzicami i opiekunami możemy budować nową, lepszą przyszłość. Rozwijajmy postawy prospołeczne i obywatelskie, nakierowane na współpracę i otwartość na drugiego człowieka. Zmieńmy podejście do popełniania błędów, jako że są przecież naturalnym elementu procesu uczenia się. Odejdźmy od schematów, manii rankingów i niezdrowej rywalizacji. Postawmy na człowieka. Wesprzyjmy i doceńmy nauczycieli, pedagogów i psychologów. Dajmy młodym ludziom poczucie ważności, szacunek i akceptację. Dajmy im przestrzeń, autonomię i swobodę myślenia. Zawierzmy im, wyjdźmy naprzeciw ich oczekiwaniom i potrzebom. Pracujmy na ich zasobach i potencjale, inspirujmy, rozwijajmy talenty, bądźmy obecni, towarzyszmy im w podróży w głąb samych siebie, w końcu uczyńmy edukację magiczną i odczarujmy w końcu ten schorowany system!

Robimy to wszystko dla młodych. Ale robimy to także dla siebie. Myślmy bowiem perspektywicznie: inwestując w młodych, inwestujemy w przyszłość każdego z nas. 

 

Szymon Hołownia
Przemysław Staroń
Mateusz Mielczarek
Marta Młyńska
Jan Modrzyński

W górę

Mateusz Mielczarek

Mając niespełna 16 lat publikował artykuły w Gazecie Wyborczej. Był doradcą Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka. Jest zaangażowany w ochronę praw człowieka i dialog międzynarodowy. Od kilku lat współorganizuje pomoc dla uchodźców z Czeczenii i jest Ambasadorem Akcji Żonkile. W Unii Europejskiej zabiega o dostrzeżenie problemów i potrzeb młodych osób. Do kwietnia 2020 związany z Fundacją Zwolnieni z Teorii. Wyróżniony w konkursie Pramerica Spirit of Community. Student Uniwersytetu w Utrechcie.

Mateusz Mielczarek

Łukasz Krasoń

Mówca motywacyjny, jedna z najbardziej rozpoznawalnych osób z niepełnosprawnością aktywnie działających w Polsce. Członek honorowy Stowarzyszenia Profesjonalnych Mówców. Był pomysłodawcą Ogólnopolskiego Konwoju Rowerowego „Wstań i Jedź”, który w 2013 roku przemierzył Polskę. Działacz społeczny, autor oraz pierwszy w kraju trener rozwoju osobistego z niepełnosprawnością. Prowadzi autorskie szkolenia w kraju i zagranicą (USA, Wielkiej Brytanii, Holandii). Przemawiał na największych w Polsce wydarzeniach wydarzeniach inspirując tysiące ludzi do działania. 

Łukasz Krasoń

Jacek Cichocki

Wcześniej minister w rządach premiera Donalda Tuska i Ewy Kopacz, pełnił funkcje: ministra spraw wewnętrznych (2011-2013), koordynatora służb specjalnych (2008-2011), Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (2013-2015). Dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich im. Marka Karpia w latach 2003-2007, wcześniej kierownik zespołów analitycznych i ekspert w tej instytucji ds. problemów bezpieczeństwa i energetyki (1992-1998).

Jacek Cichocki

Michał Kobosko

W latach 2013-19 Senior Advisor i Country Representative w amerykańskim think tanku Atlantic Council. Wcześniej, przez ponad dwadzieścia lat aktywny działacz na polskim rynku medialnym. Współtworzył dziennik i portal Pulsu Biznesu. Był redaktorem naczelnym miesięcznika Forbes, tygodników Newsweek Polska i Wprost oraz Dziennika Gazety Prawnej.

Michał Kobosko

Olga Adamkiewicz

Specjalistka od zarządzania i marketingu. Do niedawna jedna z kluczowych osób rozwijających Brand New Galaxy, niezależną międzynarodową platformę, integrującą spółki z obszarów marketingu i technologii. Przed BNG, Adamkiewicz pełniła funkcję dyrektora marketingu w Jeronimo Martins Drogerie i Farmacje. Wcześniej przez 9 lat związana była z Procter & Gamble gdzie odpowiadała za rozwój poszczególnych marek oraz planowanie kampanii medialnych w Polsce i Europie Centralnej. Przez wiele lat współpracowała wolontariacko z fundacją „Odyseja Umysłu”, była też Członkiem Rady Nadzorczej Fundacji WWF Polska.

Olga Adamkiewicz

Barbara Krysztofczyk

Ekspert ds. wizerunku i trener medialny. Do niedawna prezes agencji PR Synertime. Tworzy kompleksowe strategie PR – koordynowała projekty dla ponad stu polskich i międzynarodowych podmiotów, m.in. osób oraz instytucji publicznych, miast, ambasad, fundacji i korporacji. Jako doradca i szkoleniowiec wielokrotnie wspierała zwycięskie kampanie do wyborów samorządowych i ogólnokrajowych. Współautorka „Leksykonu public relations”. Wykłada w London School of Public Relations. Jest jurorką Złotych Spinaczy, najważniejszego konkursu dla profesjonalistów PR w Polsce.

Barbara Kysztofczyk

Agnieszka Buczyńska

Ekspertka w dziedzinie aktywności społecznej, socjolog, politolog. Do niedawna prezeska Regionalnego Centrum Wolontariatu w Gdańsku (2014-20). Specjalizuje się w polityce społecznej oraz zarządzaniu procesami i projektami. Na przestrzeni lat wdrażała szereg programów społecznych w tym m.in. pierwszą w Polsce mobilną aplikację do pośrednictwa wolontariatu czy Strefę Społeczną podczas Święta Wolności i Solidarności. Zasiadała w Gdańskiej Radzie Pożytku Publicznego oraz Gdańskiej Radzie ds. Seniorów.

Agnieszka Buczyńska

Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz

Z wykształcenia socjolog, z praktyki politolog, specjalizuje się w sprawach polityki międzynarodowej. Przez lata związana z Ośrodkiem Studiów Wschodnich. Pełniła funkcję podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych (2012-14) oraz ambasadora RP w Federacji Rosyjskiej (2014-16). Po zakończeniu służby dyplomatycznej objęła stanowisko dyrektora programu Otwarta Europa Fundacji im. Stefana Batorego, a następnie funkcję dyrektora think tanku forumIdei.

Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz

Stanisław Zakroczymski

Prawnik i historyk. Przygotowuje doktorat z prawa administracyjnego na Wydziale Prawa i Administracji UW. Autor wywiadu-rzeki z profesorem Adamem Strzemboszem (Więź, 2017) oraz współautor raportu „Polska samorządów. Silna demokracja skuteczne państwo.” (Fundacja Batorego 2019). Był redaktorem naczelnym wydania internetowego „Magazynu Kontakt”. Autor publikacji naukowych, analitycznych i publicystycznych związanych w szczególności z tematyką prawną i ustrojową. Zaangażowany w liczne przedsięwzięcia związane z edukacją obywatelską i historyczną. Aktywnie brał udział w protestach w obronie praworządności.

Stanisław Zakroczymski

Krzysztof Bolesta

Pełnił funkcję doradcy ministra środowiska w zakresie europejskiego pakietu energetyczno-klimatycznego i negocjacji klimatycznych. Uczestnik negocjacji europejskiej polityki klimatycznej i negocjacji ONZ oraz urzędnik Komisji Europejskiej (Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji oraz Dyrekcja Generalna ds. Energii). Autor wielu publikacji dotyczących m.in. rynków energii, polityki klimatycznej oraz elektromobilności. Absolwent programów US Marshall Memorial Fellow oraz International Visiting Program Fellow. Wiceprezes Fundacji Promocji Pojazdów Elektrycznych.

Krzysztof Bolesta

Wadim Tyszkiewicz

Wiceprzewodniczący senackiej Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej. Od 2002 r. aktywnie zaangażowany w działalność samorządową. Czterokrotnie wybrany na prezydenta miasta Nowej Soli. Startując po raz trzeci uzyskał rekordowe poparcie 86,40% głosów w pierwszej turze głosowania. Pełnił funkcję przewodniczącego Zrzeszenia Prezydentów, Burmistrzów i Wójtów Województwa Lubuskiego, przewodniczącego Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych oraz członka Zarządu Związku Miast Polskich. 

Wadim Tyszkiewicz

Przemek Staroń

Psycholog, nauczyciel, trener, nagrodzony przez Komisję Europejską twórca międzypokoleniowego Zakonu Feniksa, tutor niemal 50 olimpijczyków z filozofii, fan efektu wow, twórca pracowni #utrzy, zwany też profesorem Snapem, wyróżniony w konkursie im. Ireny Sendlerowej „Za naprawianie świata”, nagrodzony LGBT+ Diamond 2019 Polish Business Award, wybrany Człowiekiem Roku Gazety Wyborczej za „wzorowe sprawowanie”. Nauczyciel Roku 2018, finalista w konkursie Global Teacher Prize 2020.

Fot.: Renata Dąbrowska

Przemek Staroń

Jan Szyszko

Analityk Unii Europejskiej i komentator polityki międzynarodowej. Autor i współautor licznych raportów podsumowujących dorobek Polski w UE, działania legislacyjne unijnych instytucji i analizujących polityczną narrację w internecie. Współpracował m.in. z Komisją Europejską, Fundacją Batorego, Instytutem In.Europa i Fundacją Schumana. Komentuje politykę zagraniczną dla Polityka.pl, publikował na łamach portalu EurActiv i Polityki Insight. Uczestnik II Akademii Liderów Komisji Europejskiej, absolwent Kolegium Europejskiego w Natolinie i dublińskiego Trinity College.   

Jan Szyszko

Andrzej Mierzwa

Finansista specjalizujący się w pozyskiwaniu międzynarodowych inwestorów kapitałowych i strategicznych dla polskich przedsiębiorców. W latach osiemdziesiątych pracował w firmie doradztwa strategicznego Booz Allen and Hamilton w Paryżu, Londynie i Nowym Jorku. Pracował przy projektach restrukturyzacji i prywatyzacji dużych przedsiębiorstw i instytucji państwowych we Francji, Wielkiej Brytanii i Nowej Zelandii, oraz doradzał zarządom dużych firm europejskich przy ich restrukturyzacji w przemyśle spożywczym, telekomunikacyjnym, mediów i komputerowym. Wykładowca w Szkole Biznesu Politechniki Warszawskiej.

Andrzej Mierzwa

Andrzej Sadkowski

Od dwudziestu lat przedsiębiorca. Wcześniej ekspert Banku Światowego i doradca Prezesa ZUS. Prezes Zarządu Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie Sampo S.A., Prezes Zarządu Lottomerkury, współzałożyciel Państwowej Agencji Inwestycji Zagranicznych i pełnomocnik czterech Ministrów Skarbu. Zasiadał w radach nadzorczych m.in.: NFI Kazimierza Wielkiego, Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego Norwich Union, Nafta Polska SA, Gerlach SA. W Polsce mieszka od 30 lat, absolwent Tufts University, Uniwersytetu Warszawskiego i studiów MBA na Uniwersytecie w Illinois.

Andrzej Sadkowski

Mirosław Różański

Generał broni rezerwy Wojska Polskiego, były Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, dowódca Brygadowej Grupy Bojowej w Iraku, dyrektor Departamentu Strategii i Planowania Obronnego MON. W 2016 r. przeprowadził część praktyczną  ćwiczenia  Anakonda16, w którym brało udział ponad 30 tys. żołnierzy z 25 krajów. Doktor nauk o obronności. Od 2017 r. w rezerwie, aktualnie prezes i fundator fundacji bezpieczeństwa i rozwoju Strarpoints.

Mirosław Różański

Adriana Porowska

Z zawodu pracownik socjalny, aktualnie pełni funkcję Prezesa Kamiliańskiej Misji Pomocy Społecznej. Od piętnastu lat pracuje z osobami wykluczonymi również jako streetworker, prowadzi schronisko dla osiemdziesięciu osób w kryzysie bezdomności oraz mieszkania treningowe dla pięćdziesięciu osób. Jest współprzewodniczącą Komisji Ekspertów ds. Przeciwdziałania Bezdomności  przy Rzeczniku Praw Obywatelskich oraz członkiem rady społecznej Rzecznika Praw Obywatelskich.

Adriana Porowska

Maciej h. Grabowski

Dr ekonomii i inżynier nawigator. Przez wiele lat związany z administracją państwową. Jako wiceminister finansów, gdy ministrem był Jacek Rostowski oraz w rządach Donalda Tuska i Ewy Kopacz, jako minister środowiska. Autor licznych publikacji i konsultant m.in. dla Międzynarodowej Korporacji Finansowej, Banku Światowego, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, UNDP, Komisji Europejskiej. Główne obszary jego zainteresowań obejmują zagadnienia dotyczące finansów, finansów publicznych, środowiska i rozwoju oraz powiązań między tymi sferami. 

Maciej Grabowski

Kontakt

Biuro Komitetu Wyborczego
Kandydata na Prezydenta RP Szymona Hołowni

ul. Dobra 5/5

00-384 Warszawa

e-mail: [email protected]

tel:  22 121 71 08

Ww. adres jest przeznaczony tylko do korespondencji.

Dla mediów:

Zapraszamy na stronę naszego Biura Prasowego: media.holownia2020.pl

Iwona Zaczek
e-mail: [email protected]
tel.: 514 048 867

Barbara Borzymowska
pełnomocnik ds. praw zwierząt
e-mail: [email protected]

Biura regionalne

Biuro Ekipy Szymona, woj. dolnośląskie
Wrocław, ul. Ofiar Oświęcimskich 17
tel: 500 674 213 (pn-pt 10.00-18.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. kujawsko-pomorskie 1
Bydgoszcz, ul. 3 maja 22/1
tel: 514 100 695 (pn-ndz 8.00-20.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. kujawsko-pomorskie 2
Toruń,  ul. Długa 8B
tel: 500 686 730 (pn-pt 12.00-19.00, sb 10.00-15.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. lubelskie
Lublin, ul. Gabriela Narutowicza 34
Tel: 500 686 065 (pn-pt 11.00-17.00, sb 11.00-14.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. lubuskie
Zielona Góra, ul. Westerplatte 46
tel: 500 686 679 (pn-pt 13.00-17.00, sb 9.00-13.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. łódzkie
Łódź, ul. Tadeusza Kościuszki 1
tel: 500 686 163 (pn-pt 10.00-17.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. małopolskie
Kraków, ul.  Mikołajska 13/ 3.2
tel: 500 674 400 (pn-pt 8.00-18.00, sb 10.00-15.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. mazowieckie
tel: 500 686 245 (pn-pt 12.00-19.00, sb 13.00-16.00), e-mail: [email protected], [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. opolskie
Opole, ul. 1 maja 59
tel: 500 674 251 (pn-pt 12.00-18.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. podkarpackie
Rzeszów,galeria handlowa Millenium Hall, Aleja Majora Wacława Kopisto 1
Tel: 500 685 848 (pn-pt 16.00-20.00, sb 11.00-15.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. podlaskie,
Białystok, ul. T. Kościuszki 13
tel: 500 686 744 (pn-pt 10.00-17.00, sb 10.00-14.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. pomorskie,
Gdynia, ul. Starowiejska 28
tel: 500 686 926 (pn-pt 11.00-18.00, sb 9.00-14.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. śląskie
Katowice, ul. Porcelanowa 23
tel: 500 674 378 (pn-pt 16.00-19.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. świętokrzyskie
Kielce, ul. Zagórska 10,
tel: 500 685 736, e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. warmińsko-mazurskie
W trakcie zmiany adresu. Prosimy o kontakt telefoniczny.
tel: 500 686 748 (pn-pt 10.00-19.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. wielkopolskie
Poznań, ul. Żydowska 35a
tel: 500 686 678 (pn-pt 10.00-18.00), e-mail: [email protected]

Biuro Ekipy Szymona, woj. zachodniopomorskie
Szczecin, ul. Monte Cassino 10
tel: 500 686 763 (pn-pt 13.00-17.00), e-mail: [email protected]